OZ jouw onafhankelijk gezondheidsfonds

Voedsel

De termen voedselallergie en voedselintolerantie worden vaak door elkaar gebruikt. De symptomen van een allergie en een intolerantie zijn gelijkaardig, maar de oorzaak verschilt. 

Bij een voedselallergie reageert het immuunsysteem op ongevaarlijke stoffen uit de omgeving en maakt antistoffen aan.

Als er sprake is van een voedselintolerantie reageert je lichaam op een ongewone manier op een stof uit de omgeving zonder dat het immuunsysteem erbij betrokken is.Voedselintolerantie wordt ook wel pseudoallergie genoemd.

Gluten is een van de bekendste voedingsstoffen waar mensen een allergie of intolerantie voor ontwikkelen.


De klachten van mensen met een voedselallergie kunnen erg uiteenlopend zijn. Voedselallergie komt opvallend vaak voor bij jonge kinderen. Vaak groeien die allergieën er spontaan uit bij het opgroeien.

Kinderen

De meest voorkomende allergenen bij kinderen zijn:
  • Koemelk
  • Eieren
  • Pinda
  • Tarwe
  • Noten 
  • Vis
  • Soja
  • Aardappel

Volwassenen

Bij volwassen zijn de belangrijkste allergenen:

  • Schaal- en schelpdieren
  • Gluten
  • Pitten en zaden
  • Vis
  • Pinda
  • Noten

Symptomen

Typische symptomen bij een allergische reactie op voedsel zijn:

  • Eczeem
  • Jeuk of zwelling in de mond
  • Jeuk over het hele lichaam
  • Maag- of darmklachten
  • Kortademigheid
  • Shock

Voorlopig is de enige mogelijkheid voor de behandeling van voedselallergie en voedselintolerantie het allergeen te vermijden. Dit is vaak niet eenvoudig omdat de allergenen ook verwerkt kunnen zijn in bereidingen. Neem contact op met een diëtist voor tips en begeleiding.

Als voedsel ernstige en acute reacties kan veroorzaken bij jou, is het belangrijk om altijd de nodige medicijnen (bv. adrenaline) bij te hebben. Een voedselallergie kan gevaarlijk zijn in zo’n gevallen. Neem hiervoor contact op met je huisarts of de dienst allergologie van het ziekenhuis. 


Wat zijn gluten eigenlijk? 

Gluten is de naam voor het voornaamste eiwit dat in graan zit. Je kan het vergelijken met een lijmachtige brij. Gluten zorgen voor viscoelasticiteit van deeg en geven o.a. brood en cake hun luchtige structuur. Ze zitten in alle producten die granen bevatten: brood, ontbijtkoeken, pizza, pasta, koekjes, crackers, ... Maar ook in bier, gebonden sauzen pitabroodjes en noedels. 

Gluten zijn in principe onschuldig, niet- giftig en voedzaam, behalve voor mensen die lijden aan coeliakie, een auto-immuunziekte waarbij de dunne darm abnormaal reageert op gluten. 

Boekweit, haver en teff 

De boosdoeners voor mensen met coeliakie zijn vooral de gluten in tarwe, gerst en rogge. Andere graansoorten zoals gierst, sorghum en quinoa zijn glutenvrij, net zoals haver en boekweit. Het probleem met de glutenvrije tarwesoorten kan wel zijn dat ze vaak worden verwerkt in bedrijven die tarwe opslaan, vervoeren en verpakken. Ze zijn dan ook niet altijd geschikt voor een glutenvrij dieet, tenzij dat expliciet vermeld staat op de verpakking. 

Maïs en rijst zijn wel glutenvrij. Net zoals teff of Abessijns liefdesgras uit Ethiopië. Het is het kleinste graan, voedzaam en altijd volkoren. 

Coeliakie, intolerant of allergisch? 

Mensen die problemen hebben met gluten delen we in 3 types in: 

 1.  Coeliakie 

Coeliakie is een auto-immune darmziekte. Wie aan coeliakie lijdt, verdraagt geen gluten. Het afweersysteem van deze mensen detecteert gluten als gevaarlijke indringers. Die reactie tegen gluten beschadigt het slijmvlies van de dunne darm en dat geeft een chronische ontsteking. 

De vele, gebruikelijke uitstulpingen in de dunne darm vlakken af, waardoor de beschikbare darmwand sterk afneemt. Daardoor kunnen ze de noodzakelijke voedingsstoffen niet (goed) opnemen. Dat leidt dan weer tot een tekort aan vitamienen en mineralen. Je kan het als baby krijgen, vanaf het moment dat je granen begint te eten of pas op latere leeftijd. De oorzaak is nog niet duidelijk. De behandeling bestaat erin om glutenvrije te eten. 


2. Glutenvrij 
Over glutenintolerantie is nog vrij weinig bekend. Er zijn mensen met klachten die lijken op deze bij coeliakie zonder dat bij hen objectieve letsels worden vastgesteld in de darm of het bloed. Toch vertonen deze mensen klachten als spijsverterings- of huidproblemen, een opgeblazen gevoel, misselijkheid, hoofdpijn, vermoeidheid,... na het eten van gluten. Wanneer ze zich beter voelen met een glutenvrij dieet en ze opnieuw klachten krijgen als ze opnieuw gluten eten, kan je stellen dat deze mensen gluten mindergoed verdragen of intolerant zijn. 

3. Glutenallergie 
Mensen met een glutenallergie krijgen een allergische reactie van gluten eten. Dat uit zich in huidvlekken, jeuk, verstopte neus of buikklachten. Een glutenallergie is heel zeldzaam. Ongeveer 0,1% van de Belgen lijdt eraan.


Bron: