Jongeren en alcohol

28.05.2019 Gezondheid
De minimumleeftijd om alcohol te kopen en te drinken ligt in België op 16 jaar voor bier en wijn. En op 18 jaar voor sterke drank zoals jenever en whisky. Het VAD, Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs, pleit ervoor om de leeftijd voor alle soorten alcohol op te trekken naar 18 jaar.

Waarom de minimumleeftijd optrekken naar 18 jaar?

Marijs Geirnaert, directeur van het VAD: “Hoe langer we kunnen uitstellen dat jongeren alcohol drinken, hoe beter dat voor hen is. De hersenen van jongeren zijn nog niet volgroeid. Daarom kan alcohol bij jonge drinkers hersenschade veroorzaken, met desastreuse gevolgen op langere termijn. Daarnaast zou het consequenter, duidelijker en praktischer zijn als de minimumleeftijd voor alle soorten alcohol op dezelfde grens ligt, nl. 18 jaar. Een opsplitsing naar leeftijd is nergens op gebaseerd. Elke alcoholische drank is schadelijk voor jongeren, of het nu gaat om sterke drank, bier of wijn. Wist je dat België internationaal gezien een uitzondering is met haar minimumleeftijd van 16 jaar? In andere Europese landen is het 18 jaar.”

Heeft zo'n maatregel effect?

Marijs: “Zeker. In 2000 had bijna 80% van de 12- tot 14-jarigen ooit al alcohol gedronken. De huidige wet die dateert van 2009 verbood alcohol onder 16 jaar. We zien sindsdien dat alcohol steeds minder voorkomt bij min 16-jarigen.”

Waarom nu de 16-jarigen hun pintje ontzeggen? 

“Omdat we bij 16-jarigen een enorme stijging van het alcoholgebruik vaststellen. We weten het... Met onze vraag om de minimumleeftijd op te trekken, maken we ons niet meteen populair bij deze groep. Hier kan ik het voorbeeld van het rookverbod in restaurants aanhalen. Daartegen was ook fel protest in het begin. Terwijl die maatregel nu vooral positieve reacties uitlokt. En uit een bevraging die we in 2018 bij een representatieve steekproef van de Belgische bevolking lieten uitvoeren, blijkt dat 66% voorstander is van het optrekken van de beginleeftijd tot 18 jaar.”

Zijn er nog andere manieren om alcoholmisbruik bij jongeren te voorkomen?

“Reclame voor alcohol mag strenger aan banden gelegd worden. Reclame beïnvloedt vooral jongeren. De reclame schept het beeld dat je zonder alcohol bijna geen plezier kan maken. En tieners die meer reclame voor alcohol zien, drinken meer. Een recent onderzoek toont zelfs aan dat jonge kinderen beter alcoholreclames herkennen dan reclame voor ijsjes! Dat zegt iets over de frequentie van reclame en de aantrekkelijkheid, ook voor kinderen. Als tweede maatregel mag voor ons de prijs van alle alcoholische dranken, dus ook van bier en wijn, naar omhoog. Een hogere prijs kan iedereen aanzetten om minder te drinken, niet enkel de jongeren.”

Enkele cijfers

Het VAD deed een bevraging bij leerlingen in het schooljaar 2016- 2017. Daaruit blijkt dat ruim de helft van de leerlingen uit het secundair onderwijs in dat jaar alcohol dronk.

  • 41% van de leerlingen jonger dan 16 jaar had ooit alcohol gedronken.
  • 3% van deze leerlingen dronk regelmatig alcohol.
  • 86% van de leerlingen van 16 jaar en ouder dronk ooit alcohol, waarvan 26% regelmatig.

Jongens drinken vaker dan meisjes

  • 16% van de jongens tegenover 8% van de meisjes.
  • 16 % van de jongens dronk 5 glazen of meer, bij meisjes was dit 9%.

Binge- of comadrinken

  • 32% van de leerlingen uit het secundair onderwijs deed ooit aan bingedrinken.
  • 44% van hen zijn 15- tot 16-jarigen.
  • 66% is 17 of 18 jaar.

Al eens dronken

Het voorgaande jaar was 27% van alle leerlingen in het secundair onderwijs dronken geweest. Bij de 17- tot 18-jarigen was dat 57%.

Alcohol komt steeds minder voor bij min 16-jarigen. Vanaf 16 jaar is alcoholgebruik wel manifest aanwezig, samen met risicovolle drinkpatronen zoals bingedrinken.