Arbeidsongeschikt

1 op de 4 arbeidsongeschikte mensen zit thuis door psychosociale aandoening

10.12.2020 Gezondheid
1 op de 4 hoofddiagnoses bij de start van een arbeidsongeschiktheid is een psychosociale aandoening. Dat toont de nieuwste studie van de Onafhankelijke Ziekenfondsen waartoe OZ behoort. Uit diezelfde resultaten blijkt ook dat vooral een vrouwelijke bediende arbeidsongeschikt is omwille van burn-out, depressie of angststoornis.

De Onafhankelijke Ziekenfondsen benadrukken dat investeren in optimale werkomstandigheden en in het welzijn van werknemers belangrijke voorwaarde zijn om arbeidsongeschiktheid te voorkomen.

Langer arbeidsongeschikt met burn-out of depressie

De toont aan dat 1 op de 4 hoofddiagnoses (24,8 %) bij intrede in arbeidsongeschiktheid een psychosociale aandoening betreft. Een half jaar later, op de eerste dag van de zevende maand in arbeidsongeschiktheid, bedraagt het aandeel van mensen die arbeidsongeschikt zijn door een psychosociale aandoening, iets meer dan 40 %. Opnieuw een half jaar later, wanneer men spreekt over intrede in invaliditeit (dus na 1 jaar arbeidsongeschiktheid), is dit 4 op de 10.

Mensen met een psychosociale aandoening blijken dus langere tijd arbeidsongeschikt te zijn dan gemiddeld.

Personen met een depressie zitten gemiddeld 4 maanden thuis, mensen met een burn-out 3 maanden. Dat is langer dan bijvoorbeeld personen in arbeidsongeschiktheid omwille van hart- en vaatziekten. “Mentale gezondheidsproblemen blijven een belangrijke reden voor uitval en langdurige arbeidsongeschiktheid”, bevestigt Professor Arbeidsgeneeskunde Lode Godderis, directeur Onderzoek bij IDEWE, de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. “En de kans bestaat dat in deze onzekere tijden dat aantal nog meer zal stijgen. Veel mensen hebben angst voor de toekomst, kunnen maar moeilijk om met de onzekerheid en ervaren veel stress.”

Deze cijfers zijn het resultaat van een analyse bij de leden van de Onafhankelijke Ziekenfondsen. Tussen 1 januari 2018 en 31 december 2018 traden circa 60.000 leden in arbeidsongeschiktheid omwille van ziekte. Zij werden voor deze studie opgevolgd tot en met 31 december 2019.

Meer burn-out bij vrouwelijke bedienden

Wat verder opvalt is dat het vooral bedienden zijn die arbeidsongeschikt worden door psychosociale aandoeningen. Zij vertegenwoordigen een derde van het totaal aantal diagnoses. Dat aandeel neemt alleen maar toe. Na een half jaar is 55 % van alle mensen die thuis zitten met een mentale problemen een bediende en dat blijft ook zo na een jaar. Dat is opmerkelijk hoger dan bij zelfstandigen en arbeiders.

Vrouwen worden in vergelijking met mannen dubbel zo vaak getroffen door psychosociale aandoeningen. Ten eerste krijgt 30 % van de vrouwen bij de opstart van arbeidsongeschiktheid een psychosociale aandoening als diagnose, terwijl dit bij mannen slechts 19 % is. Ten tweede duurt het langer voor dit soort dossiers afgesloten worden bij vrouwen, dan bij mannen.

Vooral jongere werknemers

Verder lijken jonge werknemers, tussen 20 en 40 jaar, vatbaarder voor een burn-out dan hun oudere collega’s (30 %). Maar zij gaan wel sneller terug aan de slag. Oudere werknemers zijn dus langer arbeidsongeschikt door een burn-out of depressie, dan hun jongere collega’s.“Arbeidsre-integratie is een belangrijk onderdeel van de behandeling van mentale gezondheidsproblemen en het is belangrijk dat dit tijdig wordt opgestart”, legt Professor Godderis uit. “Tijdens een periode van arbeidsongeschiktheid is het waardevol dat er blijvend contact is met het werk. Dit bevordert een geslaagd herstel en helpt ook om vlotter terug aan het werk te gaan. Het is ook cruciaal om werkgerelateerde oorzaken voor de mentale gezondheidsproblemen te erkennen en om de barrières die een terugkeer in de weg kunnen staan, aan te pakken.”

Preventie en investeren in welzijn van de werknemers

Arbeidsongeschiktheid verdient voldoende aandacht, ongeacht de reden waarom iemand niet kan gaan werken. Daarom zien de Onafhankelijke Ziekenfondsen dit als een prioriteit, die werd opgenomen in hun memorandum 2019. “En dit gaat verder dan alleen arbeidsongeschiktheid omwille van psychosociale aandoeningen”, verduidelijkt Astrid Janssens, Adjunct Medisch Directeur bij de Onafhankelijke Ziekenfondsen. “Preventie is de beste remedie om arbeidsongeschiktheid te voorkomen. Dit geldt zeker voor burn-out, maar ook voor bijvoorbeeld bot- en spierziektes: het is zinvol voor bedrijven om meer preventieacties te organiseren. Investeren in optimale werkomstandigheden en in het welzijn van werknemers is een belangrijke voorwaarde in het voorkomen van arbeidsongeschiktheid. Dankzij de reglementering voor de re-integratie op het werk zijn werkgevers zich hier meer bewust van: door de psychosociale arbeidsbelasting van werknemers te beperken, groeit een bedrijf. ”